كتابداري چيست ؟ آيا كتابداري هم يك رشتة دانشگاهي است ؟ شما در دانشگاه چه چيزي ياد مي گيريد ؟ مگر نگهداري از كتابها هم تحصيلات دانشگاهي مي خواهد ؟ درحاليكه يك نفر ديپلم هم مي تواند كار نگهداري از كتابها را انجام دهد؟ اينها سؤالاتي هستند كه وقتي كه دانشجويان كتابداري عنوان مي كنند كه رشتة دانشگاهي آنها كتابداري است از آنها پرسيده مي شود و قتي كه كتابداران مي گويند بله حتي تاسطح دكتري ، ديگر خندةشان مي گيرد و با تمسخر مي گويند بياييد كتابهاي ما را هم ببريد و خوب نگهداري كنيد ! اين سؤالات از كجا ناشي مي شود، علت اصلي اين سؤالات و عدم درك ارزش كتابداري و كتابداران ، نداشتن آگاهي كافي از رشتةكتابداري و كار كتابداران است .زيرا يكي از ويژگيهاي اين رشته آن است كه بايد در آن وارد شوي تا آن را بشناسي. و ديگري عدم جامعيت و نا رسا بودن عنوان «كتابداري» براي معرفي آن است. زيرا كتاب و كتابداري نا خود آگاه وسيله اي را به ذهن متبادر مي كند كه از چندين برگ نوشتة دستنويس يا چاپي و مجلد پديد آمده باشد ، و اين خود موجب ابهام مفهوم علم كتابداري مي شود، و به نظر مي رسد كه كتابدارن براي افزايش بار معنايي عنوان كتابداري ، عنوان اطلاع رساني را به آن افزوده اند در حاليكه اگر برنامة آموزشي دورة كارشناسي كتابداري را بررسي كنيد هيچ واحد درسي با عنوان اطلاع رساني نمي يابيد ، وبراي هر انسان عاقلي اين ٍسؤال پيش مي آيد كه اين دانشجويان را براي چه قرني تربيت مي كنند؟ البته بايد توجه داشته باشيم كه افزودن عنوان اطلاع رساني به عنوان كتابداري فقط بخاطر افزايش بار معنايي نبوده است بلكه با گذشت زمان و پيشرفت فنآوري ، مفهوم كتابداري دگرگون گشته است . تاهمين اواخر بيش از هر وظيفه إي بر كاركرد نگهداري و حفاظت از مواد كتابخانه تكيه مي شد ولي ديگر واژة يونانيbibliotheca) )1 و اصطلاحات متداول انگليسي (book keeper )2 وcurator ) )3 كه عموماَ به كتابداران نسبت مي دادند ، مبهم مي نمايد ( آزاد ،1365 ، ب ). و اصطلاحات رايج « كتابداري » ، « سند داري » و « اطلاع رساني » كه معمولا به سه تخصص گفته مي شود كه كاربردش در كتابخانه هاست ، اكنون با تغيير دامنه ، معنا و مدلول روبروست (آذرنگ ، 1378 ). دليل عمدة اين مشاجرات و منازعات لفظي و قلمي پديدة انفجار اطلاعات و پيدايش رايانه ها براي ذخيره وپردازش و اشاعة آن از طريق اينترت و شاهراههاي اطلاعاتي است ، زيرا تا قبل از پيدايش رايانه ها هيچگونه مشكلي در زمينة مفهوم كتابداري وجود نداشت .

در جهان صنعتي اطلاعات به سرعت رقومي4 مي شود و كتابخانه ها نيز هماهنگ با اين سرعت بايد خودشان را با فنآوريهاي جديد همگام سازند و در عصر انفجار اطلاعات گرايش عمومي به سمت تبديل كتابخانه به رسانه خانه مي باشد وكتاب فقط يك رسانة اطلاعاتي است در كنار رسانه هاي ديگر ، و امروزه رسانه هاي غير كتابي به اقتضاي نيازهاي اطلاعاتي جامعه از كتابهاي چاپي پيشي گرفته و رونق و رواج بيشتري مي گيرد و در اينجاست كه سؤالات اساسي مطرح مي گردند: آيا بين كتابداري و اطلاع رساني ارتباطي وجود دارد ؟ آيا كتابداري همان اطلاع رساني است ؟ كداميك اعم از ديگري است ؟ آيا كتابداري تغيير شكل يافته و بصورت اطلاع رساني در آمده است ؟ و آيا اين دو مترادف هستند؟ آيا حوزة كتابداري و اطلاع رساني مستقل از يكديگرند؟ و آيا لزومي دارد كه كتابداري و اطلاع رساني در كنار هم آمده و عطف يكديگر قراربگيرند؟ تشابهات و تفاوتهاي كتابداري و اطلاع رساني چيست ؟ آيا كتابداران و اطلاع رسانان نقش يكساني ايفا مي كنند ؟ و بالأخره كتابداري ؟ يا اطلاع رساني ؟ يا هردو باهم؟ اين مقاله سعي دارد بطور اجمالي و تا حد امكان به اين سؤالات پاسخ گويد.